Pieska dola „Zwierząt Krakowa”

Kiedy w majowe popołudnia wyglądam przez okno, widzę dwa śliczne biało-szare kocięta, które, korzystając z pierwszych ciepłych dni, prężą grzbiety do słońca... W całym Krakowie są ich setki. Nikt o nie się nie troszczy, zimą z trudem zdobywają pokarm, latem jest im trochę łatwiej... 

Kot, a kto to taki..., czyli krótka historia kota

Kot właściwy pojawił się 12 milionów lat temu, 5 tysięcy lat temu został udomowiony na Bliskim Wschodzie, skąd przywędrowały do Egiptu Wreszcie kupcy feniccy przywieźli kota do Europy. Europejskie średniowiecze to dla kotów ciężki okres prześladowań. Kota uważano za przyjaciela czarownic i ich prywatnego łącznika z diabłem. W XIX wieku papież Innocenty II wydał zakaz palenia kotów wraz z „czarownicami”, do których należały. 

Ludzie lubią koty 

W 1994 roku kilku krakowskich intelektualistów, widząc trudną sytuację kociej populacji, postanowiło działać, tak powstała fundacja „Zwierzęta Krakowa”. Celem fundacji było/jest po pierwsze: dokarmianie kotów bezdomnych, po drugie: sterylizacja, wreszcie po trzecie, chyba najważniejsze: znalezienie zwierzętom domu. W 199? zakupiono dom w miejscowości Okleśna, pod Alwernią, który został wyremontowany z pieniędzy fundacji i do dziś stanowi jej własność. Wkrótce zamieszkało tam małżeństwo ze swoimi kilkunastoma kotami i trzema psami. Szybko dołączyły do nich koty, które nie miały, gdzie wrócić po zabiegu sterylizacji, a którym nie udało się znaleźć domu, najbardziej dzikie wypuszczano, te które miały więcej szczęścia wracały do piwnic, gdzie ktoś o nie dbał, dając jeść. Koty, które trafiają w „ręce” fundacji są natychmiast sterylizowane, leczone jeśli tego wymagają, kiedy już dojdą do siebie, rozpoczyna się szukanie im nowego domu. W tym celu pani Anna rozkleja ogłoszenia u zaprzyjaźnionych weterynarzy, ogłasza się w „Wyborczej”. Odzew jest różny, zależy od miesiąca, najmniejszy jest przed wakacjami, największy po. Pobyt na wsi sprawia, że ludzie nagle pragną mieć małego kotka. Dzwonią przyjeżdżają, wybierają.

Kto kocha kota, kogo kocha kot... 

Zapytana o profil przeciętnego „klienta” moja rozmówczyni chwile myśli, po czym odpowiada: Inteligent..., jednak. Ludziom ogólnie źle się powodzi, a inteligentom mimo wszystko trochę lepiej, np. ostatnio wielu lekarzy wzięło ode mnie koty. Zresztą z kotami to jest trudna sprawa. Na miłość kota trzeba sobie zasłużyć, to już wyższe stadium miłości do zwierząt. Koty słyną z niezależności, mówi się też, że bardziej przywiązują się do miejsc niż do ludzi. To nie prawda, kot potrafi kochać. Pani Anna ma na to mnóstwo przykładów, np. dzika kotka z cmentarza rakowickiego, którą karmiła przez 11 lat, chora przyszła do niej, a od kiedy wyzdrowiała nie opuszcza jej na krok. W domu pani Anny jest dziesięć kotów, każdy ma swoją historią, jeden jest niewidomy, to ślad po kocim katarze, drugi ma sparaliżowane tylne łapy, inny był przez pięć tygodni pod kroplówką. Dlaczego zostały ? Wiedziałam, że te koty nie miałyby szans na znalezienie domu, a w naturze nie dałyby sobie rady. Ludzie nie chcą chorych zwierząt. Choć raz, po programie w telewizji, zadzwoniła do mnie młoda dziewczyna i zabrała kota, który miał krzywicę. Ale takie przypadki zdarzają się rzadko. Są też smutne historie.- Kiedyś dałam kota studentom. Kilka miesięcy później zadzwonili do mnie i powiedzieli, że chcą oddać kota, bo nie mają co z nim zrobić przez wakacje. Od tego czasu pani Anna niechętnie oddaje koty studentom. Zanim ktoś weźmie kota, zostaje pouczony o tym, czego może się spodziewać. O tym, że posiadanie kota to odpowiedzialność na kilkanaście najbliższych lat, że to stały miesięczny wydatek, że kot nie zawsze spada na cztery łapy. To sposób na unikanie rozczarowań; żeby nikt nie twierdził, że kupił kota w worku. 

Kot bez worka, czy worek bez kota 

Koty, które przeszły przez fundację są bardzo atrakcyjne dla potencjalnego właściciela, wszystkie są wysterylizowane, zdrowe i nauczone czystości. Niektórzy gorszą się, kiedy słyszą o sterylizacji, twierdzą, że w ten sposób wyrządza się zwierzętom krzywdę, że to sprzeczne z naturą. - Gdybyśmy nie sterylizowali bezdomnych kotów to za kilka lat mielibyśmy piwnice pełne kotów umierających z głodu. Obowiązkiem każdego właściciela jest sterylizacja swojego zwierzęcia. Mimo że fundacja jest w bardzo ciężkiej sytuacji finansowej, koty są oddawane za darmo.

Ludzie koty karmią 

„Karmiących” jest kilkunastu, głównie są to osoby starsze. Młodzież lubi akcje jednorazowe, spektakularne, nie żeby nie była wrażliwa, po prostu nie jest wytrwała. Koty trzeba karmić co dzień, nieważne że pada deszcz, czy że kogoś boli głowa. Fundacja , choć sama nie ma sponsora, sponsoruje jedzenie dla w sumie kilkuset kotów piwnicznych w całym Krakowie. - Teoretycznie nie powinniśmy tego robić, bo nie mamy na to pieniędzy. Potrzeba nam niewiele ok. 2 tysiące złotych miesięcznie. Niestety nawet tego nie możemy zdobyć. Zwracaliśmy się do kilku supermarketów, tylko jeden odpowiedział pozytywnie na naszą prośbę, a przecież wszystkie wyrzucają masy przeterminowanych puszek. Nie mam innego wyjścia, kupuję puszki i daję karmiącym, wiem, że jeśli tego nie zrobię to koty nie dostaną jeść, tych ludzi po prostu na to nie stać. 

Myszeida, czyli wojna kotów z gryzoniami 

Po średniowiecznej nagonce na koty Europę nawiedziła plaga szczurów, wtedy dopiero ludzie docenili koty. Francuski przyrodnik, hrabia de Buffon napisał : Kot nie jest wiernym towarzyszem dla człowieka i trzymamy go tylko dla tego, żeby zlikwidował jeszcze mniej przyjazne i przyjemne zwierzę. Dziś, kiedy wynaleziono tysiące środków chemicznych do walki ze szczurami, ludzie zdali się zapomnieć o deratyzującej funkcji kota. Wydaje im się, że są poza szczurzym niebezpieczeństwem. Kiedy karmiłam koty w piwnicy bloku przy ulicy Mazowieckiej, jeden wyjątkowo złośliwy typ dosypywał do jedzenia szkło. Przestał wtedy, kiedy zaczęłam kłaść na klatce martwe szczury upolowane przez piwniczne koty. Niestety władze tego nie doceniają, ich obowiązkiem jest odszczurzanie piwnic, ale nie troska o koty i ich los. Równie nieczuła pozostaje dyrekcja Cmentarza Rakowickiego, gdzie na stałe „mieszka” ok. 20 kotów, i ich los pozostawia przypadkowi. Ludzie skarżą się, że koty bezczeszczą groby. Pracownicy cmentarza opowiadają, że kiedy parę lat temu, usunięto koty to szczury bezkarnie chodziły alejkami. Czy więc władze nie powinny we własnym interesie dbać o koty ? - pyta pani Anna.

„Zwierzęta Krakowa” i ... rzeczywistość

Fundacja ma zezwolenie Urzędu Miasta na stawianie „puszek”, do których można wrzucać datki, można je znaleźć u weterynarzy. Otwierane są raz na pół roku, przeciętnie w puszce jest 100-150 złotych. Te dochody nie starczą nawet na opłacenie zabiegów sterylizacji (sterylizacja kotki to ok. 100 złotych, kocura - 50), a jest ich ok. 150 w roku. Na szczęście Urząd Miasta wyraził zgodę na to, aby dokonywano ich w azylu przy ulicy Rybnej, a to pozwala na znaczne oszczędności. Niestety to nie wystarcza, dlatego pani Anna część zabiegów finansuje z własnej kieszeni. - Rozumiem trudną sytuację Urzędu, dlatego nie proszę ich o pieniądze. Chciałabym tylko, aby za przykładem Wrocławia, wykupił powiedzmy sto zabiegów sterylizacji u weterynarzy. Znam lekarzy, którzy robili by to za pół ceny. Więc w grę wchodzi wydanie ok. 6000 tysięcy złotych, to są grosze w budżecie miasta. Niestety, Dział Gospodarki Komunalnej, do którego się z tym zwróciłam odmówił powołując się na odpowiedź Wydziału Rozwoju. Jedyny argument to ten, że sprawa bezdomnych zwierząt nie leży w gestii gminy. Nie jest zgodne z obowiązującą ustawą o Ochronie Zwierząt, gdzie w artykule 1 rozdziału I możemy przeczytać, że „Organy administracji publicznej podejmują działania na rzecz ochrony zwierząt, współdziałając w tym zakresie z odpowiednimi instytucjami i organizacjami krajowymi i międzynarodowymi.”; a także artykułem 11 rozdziału II, gdzie jest napisane: „Zapewnianie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie, należy do zadań własnych gmin.” „Zwierzęta Krakowa” należą do międzynarodowej organizacji ekologicznej z siedzibą w Londynie. Pani Anna dostaje od nich broszury, które informują o nowych akcjach, np. o konieczności ochrony lasów amazońskich, czy o kolejnych zjazdach w różnych miastach Europy. Raz przysłali pudełko do łapania dzikich kotów, które służy do dziś. „Zwierzęta Krakowa” nie działają pod żadnym patronatem, są instytucją samoistną, nie koordynują swoich działań z krakowskim Towarzystwem Opieki nad Zwierzętami. Prezes TOZ-u mówi, że nawet dziesięć organizacji nie podołało by ogromowi pracy, więc ciepło patrzą na każdą nową inicjatywę, a nawet w miarę możliwości deklarują pomoc. A pomocy „Zwierzęta Krakowa” potrzebują. Trzeba pilnie naprawić walącą się szopę w Okleśnej, gdzie zamieszkały dzikie koty, potrzebna jest woliera, aby koty mogły przebywać na powietrzu, nie wolno zapominać o problemach dnia codziennego, tzn. o tym, jak, a przede wszystkim za co i czym nakarmić koty. 

Amelia Wydra