Wstęp
Co to jest Internet?
Co to jest "Internet dla Szkół"?
Internet - ograniczenia wykorzystania w szkole
Internet - źródła informacji dla ucznia i nauczyciela geografii (przykłady)
Podsumowanie
Literatura i źródła
Prawa autorskie

"Błoga wieści z wieków łona,
ty nam głosisz takie słowa,
że stanowczo zatwierdzona
kolej żelazna z Krakowa.

Od tej chwili byt Krakowa
kwitnąć będzie w pomyślności,
bo większa świata połowa
zawrze swoje z nim styczności."

Powyższe wierszowane powinszowanie noworoczne krakowskich listonoszy ukazało się 2 stycznia 1845r. w "Gazecie Krakowskiej". Zamieszczono je (Demel 1954, s.15) z okazji otwarcia kolei krakowsko-górnośląskiej. Kto wie, czy podobnie epokowego znaczenia nie ma przyłączenie polskich szkół do ogólnoświatowego systememu połączeń sieci komputerowych zwanym Internet.

Poznawanie świata przy pomocy sieci może zaspokajać naturalną ciekawość uczniów. Fascynacja nowoczesną techniką prawdopodobnie nie niesie w tym przypadku niebezpieczeństwa alienacji i zobojętnienia młodego pokolenia na problemy innych ludzi. Większość kontaktów w Internecie wymaga współpracy ludzi i wzajemnej pomocy. Większość usług świadczonych w Internecie udostępniana jest przez ochotników, którzy poświęcają swój czas na rzecz wzbogacenia zasobów informacji dostępnych przy pomocy komputera. Sposoby poruszania się po Internecie są różne.
Internet jest miejscem bezpośredniej wymiany informacji pomiędzy ludźmi poprzez pocztę elektroniczną (ang. E-mail) , szerokiej dyskusji na okrelone tematy w ramach grup dyskusyjnych (ang. Usenet) czy elektronicznych rozmów (ang. IRC) . Dzięki sieci można również skorzystać z archiwów zawierających m.in. programy edukacyjne, zdjęcia z satelitów pogodowych (ang. FTP) , jak też poprzez programy usługowe (ang. Gopher , WWW), skorzystać z różnorodnych baz danych. Dla tych wszystkich usług jedno jest wspólne, podstawowym i najpowszechniej używanym językiem w Internecie, jest język angielski. Bez znajomoci tego języka możliwoci korzystania z wszelkich, oferowanych Internautom usług, są bardzo ograniczone.
Nauczyciel geografii w Internecie może również znaleźć wiele wciąż uaktualnianych informacji. Internet - obok podręczników, tablic statystycznych, map i innych tradycyjnych źródeł informacji, może stać się nowoczesną pomocą dydaktyczną.
Czy tak się stanie? Na to pytanie wspólnie muszą odpowiedzieć wszyscy zainteresowani nauczaniem - uczeniem się w polskiej szkole.

Tab.1.
Liczba szkół posiadających dostęp do Internetu w poszczególnych miejscowśociach

źródło: Lista Szkol w Internecie (Stan z dnia 12 IV 1996r.), Internet dla Szkół 1996

"Internet dla Szkół" to program edukacyjny realizowany na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. Podstawowe cele programu zakładają pomoc w podłączeniu szkół do Internetu, szkolenie w zakresie usług dostępnych w Internecie, wspomaganie nauczania, inspirowanie aktywnego wykorzystania sieci na lekcjach i poza nimi.
W Polsce w rolę Internautów (użytkowników Internetu) mogą już wczuwać się nauczyciele i uczniowie 147 szkół (stan na 12 IV 1996r.). Liczbę szkół w poszczególnych miejscowościach ukazano w tab.1. Dzięki inicjatywie IdS coraz większa grupa nauczycieli i uczniów ma szansę podróżować po "informatycznej autostradzie".

Internet - ograniczenia wykorzystania w szkole

1. czynników związanych ze stroną techniczną i organizacyjną;

2. czynników wynikających z przygotowania nauczycieli i uczniów.

• - dostępności komputerów w szkole (w tym szczególnie komputerów połączonych z Internetem);

• - szybkości komputerów połączonych z Internetem i przepustowości linii, po której przesyłane są dane;

• - kosztów połączenia z Internetem.

• - zaangażowania i przekonania nauczycieli do stosowania nowej pomocy dydaktycznej;

• - wiedzy i umiejętnoci nauczycieli z zakresu korzystania z sieci;

• - zainteresowania uczniów;

• - znajomoci języków obcych (szczególnie języka angielskiego).

Zaczynamy od grupy dyskusyjnej o Australii. Można ją znaleźć w spisie grup dyskusyjnych pod nazwą soc.culture.australian. Ta grupa to miejsce, do którego każdy zainteresowany sprawami związanymi z Australią może wysłać swoją opinię, pytanie lub odpowiedzieć na pytanie zadane przez innych. Każdy Internauta, który zapisał się do tej grupy, otrzymuje wszystkie wysłane do niej wypowiedzi. Gdy interesuje nas codzienne życie uczniów w Australii, to możemy po prostu napisać pytanie i wysłać go do tej grupy. Wielu uczniów i studentów zagląda do tej grupy, więc prawdopodobnie znajdzie się jakiś Australijczyk, który będzie chciał wypowiedzieć się na ten temat, wyśle swoją odpowiedź i wszyscy w tej grupie będą mogli ją przeczytać. Jeli zainteresowani jestemy wieloma aspektami życia w Australii, to lepiej rozpocząć swoje poszukiwania od miejsca, gdzie znajdują się tzw. "często zadawane pytania" (ang. Frequently Asked Questions = FAQ). Plik FAQ zawiera najczęciej, w danej grupie dyskusyjnej, stawiane pytania wraz z odpowiedziami, udzielonymi przez rozmówców. W przypadku grupy soc.culture.australian, tekst ten dostępny jest m.in. poprzez WWW (http://www.orie.cornell.edu/~nedwards/s.c.a.faq.1.html) . Z zakresu geografii jako przedmiotu nauczania, znaleźć tu można wypowiedzi na następujące tematy: dochód narodowy Australii, liczba ludnoci, pogoda i klimat, symbole narodowe, szkoły, drogi, ceny, transport publiczny. Wiadomoci te podane są raczej w formie podobnej do „listów od Australijczyków" niż do danych w roczniku statystycznym. Często nie jest to więc informacja od osób, które uczą się o np. transporcie publicznym, ale od osób, które z niego korzystają. Zdobyta w szkole wiedza faktograficzna, może być w tym przypadku rozszerzona o czynnik emocjonalny zawarty w wypowiedziach Australijczyków.

W tym samym miejscu (http://www.orie.cornell.edu/~nedwards/), poza FAQ na temat Australii, można znaleźć wiele połączeń z komputerami zawierającymi informacje związane tematycznie z antypodami. Zainteresowanie budzi możliwość połączenia się z ambasadą Związku Australijskiego w Stanach Zjednoczonych Am.Pn. (http://www.aust.emb.nw.dc.us/). Informacje tam zamieszczone, pogrupowane są tematycznie: geografia i klimat, ludność, ekonomia, handel zagraniczny, flora i fauna, historia, rząd, kultura. Jeśli interesują nas konkretne miejsca w Australii, możemy również wskazać je myszką na mapie Australii wywietlonej na monitorze (http://www.aust.emb.nw.dc.us/map/html/ausmap.htm). Otrzymamy połączenie z komputerami, oferującymi informacje na temat danego regionu. Bardziej szczegółowe dane o stanach Związku Australijskiego dostępne są również na komputerze Biura Statystycznego Australii (http://www.statistics.gov.au/). Tu można znaleźć informacje np. o cechach ludnoci (struktura płci i wieku , ruch naturalny), wynikach produkcyjnych rolnictwa, czy przemysłu wydobywczego (zatrudnienie, wielkość wydobycia podstawowych kopalin).

Jeżeli chcemy wczuć się w warunki życia Australijczyków, możemy odczytać aktualną prognozę pogody (telnet://vicbeta.vic.bom.gov.au:55555) dla Melbourne lub stanu Victoria i porównać ją z satelitarnym(http://www.bom.gov.au/weather/national/satellite/) zdjęciem Australii czy Nowej Zelandii i wschodniego wybrzeża kontynentu australijskiego (http://www.rses.vuw.ac.nz/meteorology/pictures/latest.jpeg) lub rejonu Pacyfiku (ftp://archie.au/Weather/gms/jpg/ir1/4km). Porównanie tych zdjęć z mapą synoptyczną pozwoli na przybliżoną interpretację obrazu otrzymanego z satelity pogodowego. Większość informa cji związanych z pogodą i klimatem Australii podaje na bieżąco Australijskie Biuro Meteorologiczne.

Czasami dopiero porównanie informacji o Związku Australijskim z danymi o innych krajach, może dać odpowiedzi, na poszukiwane przez uczniów pytania. Wartościowym źródłem porównywalnych i usystematyzowanych danych o większości krajów świata jest "Księga danych o świecie Centralnej Agencji Wywiadowczej" (The CIA World Fact Book). Najnowsze wydanie, udostępnione publicznie, zawiera dane zaktualizowane w 1995 roku wraz z mapami politycznymi regionów i świata (http://www.odci.gov/cia/publications/).

Może się okazać, że opisane wyżej drogi nie doprowadzą nas do znalezienia pożądanej informacji, lub wzbudzą jeszcze więcej wątpliwości. Wtedy pozostaje nam poszukanie adresów konkretnych szkół, czy konkretnych osób (np. nauczycieli). Wystarczy wybrać z listy (http://www.auswired.net/Chalk/Schools.html) szkołę, w której nauczyciel geografii ma swój adres poczty elektronicznej (ang. E-mail) i można do niego napisać. Praktycznie, jak się można przekonać, nie zawsze jest to takie łatwe, ponieważ nie w każdej szkole średniej jest takie przedmiot jak geografia.

W mnogości państw i wysp Oceanii może się pogubić niejeden geograf. Nie w każdym atlasie geograficznym, roczniku statystycznym, czy encyklopedii możemy znaleźć aktualne wiadomości o państwach Oceanii. Na jednym z komputerów na Uniwersytecie Hawajskim (http://www2.hawaii.edu/usr-cgi/ssis/~ogden/ogden-newpacific.html) udostępniono zebrane informacje o krajach, które nawet w Atlasie Świata PWN (Warszawa 1962) możemy zobaczyć jedynie jako małe punkty na mapie Oceanu Spokojnego. Można tam znaleźć np. dużoskalową mapę Wyspy Wielkanocnej z zaznaczonymi miejscami, gdzie stoją kamienne posągi (wyspa ma też swoją oficjalną stronę WWW).

Wszystko, co nowe, wzbudza wiele emocji. Niektórzy widzą w Internecie czynnik, który już dziś pozytywnie wpływa na społeczeństwa wielu krajów, inni - jeszcze jedną elektroniczną zabawkę, czy narzędzie amerykanizacji świata. To, czy największa obecnie światowa sieć komputerowa, stanie się w polskiej szkole wartościową pomocą dydaktyczną zależy teraz od dyrektorów szkół, nauczycieli i uczniów. Sądzę, że dzięki Internetowi nauczyciele otrzymają dostęp do nowego, potężnego źródła wiedzy, a uczniowie będą mogli zdobywać nowe umiejętnoci potrzebne we współczesnym świecie. Internet może stać się jednym ze sposobów na odrobienie zapóźnienia cywilizacyjnego, poznawania innych ludzi i kultur, promowania własnej kultury wśród innych Internautów.

Literatura i źródła:
1. Demel J., 1954, Początki kolei żelaznej w Krakowie, Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, Kraków;
2. Internet dla Szkół - program edukacyjny realizowany na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego;
3. Lottor M., 1992, Internet Growth (1981-1991), SRI International Network Information Systems Center;
4. Szkoly w Internecie, 1996, red. IdS;
5. Sinclair I., Nicholson A., Wales S., 1995, soc.culture.australian FAQ, Mincom Pty. Ltd;
6. Summary of the Results, Second TIC/MIDS Internet Demographic Survey, 1995, MIDS.

Radosław Uliszak
asystent w Instytucie Geografii Wyższej Szkoły Pedagogicznej im.KEN w Krakowie
ul. Podchorążych 2
30-084 Kraków
E-mail: sgulisza@cyf-kr.edu.pl
© Żadna część niniejszego artykułu nie może być kopiowana w celach komercyjnych bez zezwolenia autora.

---

Powrót do poprzedniej strony